Ortaokul 5-6. Sınıf Yıllık Planı
Okuma stratejilerini sistemli biçimde kazandırır: ön okuma, 5N1K, metin türleri, ana fikir ve çıkarım. Ritimli ve gruplu okumayla hız kademeli olarak artar.
- Süre
- 36 hafta · 9 ünite
- Hedef okuma hızı
- 150 → 230 kelime/dk
- Schulte tablosu
- 4×4 → 5×5
- Örnek takvim
- 14-18 Eylül – 7-11 Haziran
Tarihler 2026-2027 eğitim yılı için örnektir (ara tatil ve yarıyıl tatili hariç). Öğretmenler sınıflarına atarken başlangıç ve tatil haftalarını düzenleyebilir.
1. Ünite: Okuma yolculuğu ve ölçüm
1. hafta
14-18 Eylül
Hedef: 150 k/dk
Okuma yolculuğuna başlangıç
Anlama ve strateji · Dikkat ve odak
Öğrenme çıktıları
- Okumanın günlük yaşamdaki ve öğrenmedeki yerini fark eder.
- Kendi okuma alışkanlıklarını (ne, ne zaman, ne kadar okuduğunu) değerlendirir.
- Yıl boyunca ulaşmak istediği kişisel okuma hedeflerini yazar.
- Platformdaki egzersiz, kütüphane ve istatistik bölümlerini tanır.
Görevler
- Tanışma: göz takibi
- Tanışma: kelime akışı
- Tanışma: Schulte tablosu
- Aktarım: metin okuma + anlama soruları
Sınıf içi etkinlikler
- Öğrencilerle "Okuma geçmişim" sohbeti yapın: en çok sevdikleri ve zorlandıkları kitapları paylaşsınlar.
- Her öğrenciye bir "Okuma hedefi kartı" doldurtun (yıllık kitap sayısı, günlük okuma süresi, geliştirmek istediği beceri). Kartları yıl sonu için saklayın.
- Platformu projeksiyonda birlikte gezin; egzersiz, kütüphane ve istatistik bölümlerini tanıtın.
Ev çalışması
Ailenle birlikte evde sessiz ve iyi aydınlatılmış bir okuma köşesi belirle. Bu hafta her gün en az 15 dakika okuduğun bir kitabın adını not et.
2. hafta
21-25 Eylül
Hedef: 150 k/dk
Başlangıç ölçümü Ölçme ve değerlendirme
Akıcılık ve hız · Anlama ve strateji · Görsel algı
Öğrenme çıktıları
- Dakikada okuduğu kelime sayısını belirler.
- Okuduğunu anlama oranını ölçer ve etkin okuma hızını hesaplar.
- Görme alanı ve görsel algı başlangıç düzeyini tespit eder.
- Ölçüm sonuçlarını kişisel hedefleriyle karşılaştırır.
Görevler
- Isınma: göz takibi
- Okuma hızı ve anlama ölçümü
- Görsel algı ölçümü: Schulte 5x5
- Görme alanı ölçümü
Sınıf içi etkinlikler
- Ölçümü sessiz bir ortamda, bildirimler kapalıyken yaptırın; öğrencilerin birbirinden etkilenmemesi için süre yarışı yapmayın.
- Sonuçları sınıfla paylaşmadan önce her öğrenciyle bireysel olarak konuşun; karşılaştırma değil kişisel gelişim vurgusu yapın.
- Sınıf panelinden başlangıç ortalamalarını not alın; ara ölçümlerde karşılaştıracaksınız.
Ev çalışması
Ölçüm sonucunu ailenle paylaş. "Etkin okuma hızım" için yıl sonu hedefini birlikte belirleyin.
3. hafta
28 Eylül - 2 Ekim
Hedef: 150 k/dk
Göz nasıl okur?
Görsel algı · Akıcılık ve hız
Öğrenme çıktıları
- Okuma sırasında gözün sıçramalar (sakkad) ve duraklamalar (fiksasyon) ile ilerlediğini açıklar.
- Geri dönüşlerin (regresyon) okuma hızına ve anlamaya etkisini fark eder.
- İç seslendirmenin okuma hızıyla ilişkisini değerlendirir.
Görevler
- Satır takibi
- Rehberli okuma
- Geri dönmeden kelime akışı
- Kum saati
- Aktarım: metin okuma + anlama soruları
Sınıf içi etkinlikler
- Eşli çalışma: Bir öğrenci okurken diğeri arkadaşının gözlerini kitabın üst kenarından izlesin ve duraklama sayısını saysın.
- Aynı paragrafı önce parmakla takip ederek, sonra takipsiz okutun; farkı tartışın.
Ev çalışması
Bir kitap sayfasını okurken parmağını ya da kalemini satırın altında ritimli şekilde gezdir. Geri dönmeden okumaya çalış.
4. hafta
5-9 Ekim
Hedef: 160 k/dk
Öğrenmeyi etkileyen unsurlar
Dikkat ve odak · Hafıza ve öğrenme
Öğrenme çıktıları
- Dikkat, uyku, beslenme, ortam ve duyguların öğrenmeye etkisini açıklar.
- Kendi dikkatini dağıtan unsurları belirler ve bunlar için önlem alır.
- Kısa ve düzenli çalışmanın uzun ve düzensiz çalışmadan daha etkili olduğunu fark eder.
Görevler
- Günlük ısınma: zikzak tarama (satırda 4 durak)
- Seçici dikkat: kelime avı
- Odaklanma: Schulte tablosu
- Odaklanarak okuma
Sınıf içi etkinlikler
- Öğrencilerle "Dikkat dağıtıcılar listesi" hazırlayın ve her birine karşı bir çözüm önerisi yazdırın.
- Sınıfta 10 dakikalık kesintisiz sessiz okuma yapın; sonrasında öğrencilerden dikkatlerinin kaç kez dağıldığını tahmin etmelerini isteyin.
Ev çalışması
Bir hafta boyunca "Dikkat günlüğü" tut: Her okuma sonunda dikkatinin nasıl olduğunu 1-5 arasında puanla ve seni neyin böldüğünü yaz.
2. Ünite: Göz ve algı temelleri
5. hafta
12-16 Ekim
Hedef: 160 k/dk
Göz kasları ve satır takibi
Görsel algı · Akıcılık ve hız
Öğrenme çıktıları
- Göz kaslarını esneten egzersizleri düzenli uygular.
- Satır sonundan bir sonraki satırın başına hızlı ve doğru geçer.
- Göz egzersizlerinin okuma akıcılığına katkısını açıklar.
Görevler
- Yatay satır takibi
- 13 nokta sıçraması
- Satır başına 3 durak
- Rehberli okuma
- Schulte tablosu 4x4
Sınıf içi etkinlikler
- Tahtaya büyük bir sonsuzluk (∞) işareti çizin; öğrenciler başlarını oynatmadan parmak uçlarını takip etsin.
- "Satır atlama" çalışması: Uzun satırlı bir metinde öğrenciler her satırın ilk kelimesini yüksek sesle söyleyerek hızlıca aşağı insin.
Ev çalışması
Her gün 2 dakika göz takibi egzersizi yap. Okuma sırasında her 20 dakikada bir uzağa bakarak gözlerini dinlendir.
6. hafta
19-23 Ekim
Hedef: 160 k/dk
Görme alanını genişletmek
Görsel algı · Akıcılık ve hız
Öğrenme çıktıları
- Merkezi ve çevresel görüş arasındaki farkı açıklar.
- Gözünü sabit tutarak çevresindeki harf ve sayıları algılar.
- Bir bakışta algıladığı kelime sayısını artırır.
Görevler
- Günlük ısınma: 13 nokta sıçraması
- Schulte tablosu 4x4
- Görme alanı
- Büyüyen şekiller
- Kum saati
- Akıcılık: sütun okuma
Sınıf içi etkinlikler
- Tahtanın ortasına bir nokta, iki yanına farklı uzaklıklarda harfler yazın. Öğrenciler noktaya bakarken harfleri okumaya çalışsın.
- Kâğıt Schulte tabloları dağıtın; öğrenciler kendi sürelerini bir hafta boyunca grafiğe dökebilir.
Ev çalışması
Her gün bir Schulte tablosu çöz ve süreni not et. Hafta sonunda en iyi süreni ailenle paylaş.
7. hafta
26-30 Ekim
Hedef: 160 k/dk
Kelimeyi bir bakışta tanımak
Görsel algı · Dikkat ve odak
Öğrenme çıktıları
- Sık kullanılan kelimeleri harf harf değil, bütün olarak tanır.
- Birbirine benzeyen kelimeleri hızla ayırt eder.
- Kelime tanıma hızının okuma akıcılığına etkisini açıklar.
Görevler
- Günlük ısınma: zikzak tarama (satırda 4 durak)
- Hızlı kelime tanıma
- Kelime avı
- Kelime akışı
- Aktarım: metin okuma + anlama soruları
Sınıf içi etkinlikler
- Kelime kartlarıyla "flaş" oyunu: Kartı bir saniye gösterip saklayın, öğrenciler kelimeyi yazsın.
- Benzer kelime çiftleri (kalem-kelam, bulut-bolut) içeren bir listede doğru yazılmış kelimeleri işaretletin.
Ev çalışması
Okuduğun kitaptan tek bakışta tanıyamadığın 5 kelimeyi seç, kartlara yaz ve gün içinde kartlara hızlıca göz at.
3. Ünite: Okuma stratejileri
8. hafta
2-6 Kasım
Hedef: 170 k/dk
Ön okuma: metne hazırlanmak
Anlama ve strateji · Hafıza ve öğrenme
Öğrenme çıktıları
- Başlık, ara başlık, görsel ve ilk-son paragraflardan metnin konusunu tahmin eder.
- Okuma amacını belirleyerek metne sorularla yaklaşır.
- Tahminlerini okuma sonrasında metindeki bilgilerle karşılaştırır.
- Ön okumanın anlama ve hatırlamaya katkısını açıklar.
Görevler
- Günlük ısınma: göz takibi
- Ön okuma pratiği
- Isınma: kelime tanıma
- Aktarım: metin okuma + anlama soruları
Sınıf içi etkinlikler
- Yalnızca başlık ve bir görsel gösterip öğrencilere metnin konusunu tahmin ettirin; tahminleri tahtaya yazın, okuma sonrası karşılaştırın.
- Bir ders kitabı ünitesinde öğrencilere 2 dakikalık ön okuma yaptırıp "öğrenmek istediğim 3 soru" listesi hazırlatın.
Ev çalışması
Ders kitabında yarın işlenecek konuya 2 dakika ön okuma yap ve aklına gelen 3 soruyu yaz.
9. hafta
9-13 Kasım
Hedef: 170 k/dk
Soru sorarak okuma (5N1K)
Anlama ve strateji
Öğrenme çıktıları
- Metni ne, nerede, ne zaman, nasıl, neden ve kim sorularıyla sorgular.
- Okurken cevabını aradığı sorular belirleyerek amaçlı okur.
- 5N1K sorularının cevaplarıyla metni özetler.
Görevler
- Günlük ısınma: 13 nokta sıçraması
- Ön okuma ve sorular
- Metin okuma ve sorular
- Görme alanı
Sınıf içi etkinlikler
- Bir haber metnini sınıfça okuyup 5N1K tablosu doldurun.
- Öğrencilerin bir hikâye için birbirlerine 5N1K soruları hazırlamasını sağlayın.
Ev çalışması
Ailenle birlikte bir haber oku ya da izle ve 5N1K sorularının cevaplarını yaz.
10. hafta
23-27 Kasım
Hedef: 170 k/dk
Görselleştirme: zihinde canlandırma
Anlama ve strateji · Hafıza ve öğrenme
Öğrenme çıktıları
- Okuduğu metindeki kişi, olay ve mekânları zihninde canlandırır.
- Kelimeleri tek tek değil, anlam grupları hâlinde görselleştirir.
- Zihinsel imgelerden yararlanarak metni daha doğru yorumlar ve hatırlar.
Görevler
- Günlük ısınma: zikzak tarama (satırda 4 durak)
- Anlam gruplarıyla okuma
- Bölüm bölüm canlandırarak okuma
- Schulte tablosu 4x4
- Aktarım: metin okuma + anlama soruları
Sınıf içi etkinlikler
- Bir betimleme paragrafı okuyun; öğrenciler gözleri kapalı dinleyip sonra sahneyi çizsin. Çizimleri karşılaştırın: hangi ayrıntılar metinde vardı?
- Bir bilgilendirici metni okuttuktan sonra öğrencilerden süreci bir akış şemasıyla göstermelerini isteyin.
Ev çalışması
Okuduğun kitaptan en sevdiğin sahneyi çiz ve altına o sahneyi anlatan üç cümle yaz.
11. hafta
30 Kasım - 4 Aralık
Hedef: 170 k/dk
Parçalı okuma ve bütün-parça ilişkisi
Anlama ve strateji · Dikkat ve odak
Öğrenme çıktıları
- Metni anlamlı bölümlere ayırarak okur.
- Her bölümün ana düşüncesini tek cümleyle ifade eder.
- Bölümler arasındaki ilişkiyi kurarak metnin bütün anlamını oluşturur.
Görevler
- Günlük ısınma: göz takibi
- Numara yakalama
- Parçalı okuma
- Büyüyen şekiller
- Aktarım: metin okuma + anlama soruları
Sınıf içi etkinlikler
- Paragrafları karıştırılmış bir metni gruplara verin; öğrenciler doğru sırayı bulup her paragrafa başlık koysun.
- Uzun bir metni sınıfta bölümlere ayırın; her bölümün sonunda bir öğrenci bölümü tek cümleyle özetlesin.
Ev çalışması
Ders kitabındaki bir konuyu paragraf paragraf oku; her paragrafın yanına kurşun kalemle 3-4 kelimelik bir başlık yaz.
4. Ünite: Söz varlığı ve cümle
12. hafta
7-11 Aralık
Hedef: 180 k/dk
Söz varlığını genişletmek
Anlama ve strateji · Görsel algı
Öğrenme çıktıları
- Okuduğu metinlerde karşılaştığı yeni kelimeleri belirler ve anlamlarını öğrenir.
- Sözlük kullanarak kelimelerin anlamlarını, eş ve zıt anlamlılarını bulur.
- Öğrendiği yeni kelimeleri kendi cümlelerinde kullanır.
Görevler
- Günlük ısınma: 13 nokta sıçraması
- Bağlamdan kelime bulma
- Kelime tanıma
- Akıcılık: sütun okuma
- Aktarım: metin okuma + anlama soruları
Sınıf içi etkinlikler
- Her gün bir "günün kelimesi" belirleyin; öğrenciler gün içinde o kelimeyi kullanmaya çalışsın.
- Kelime defteri tutmayı başlatın ve haftalık kelime oyunlarıyla (eş anlamlı bulma, cümle kurma) pekiştirin.
Ev çalışması
Bir kelime defteri başlat. Bu hafta okuduğun metinlerden 10 yeni kelime yaz; her birinin anlamını ve bir cümle örneğini ekle.
13. hafta
14-18 Aralık
Hedef: 180 k/dk
Cümle yapısı ve cümle algısı
Anlama ve strateji
Öğrenme çıktıları
- Türkçede öge dizilişini (özne-nesne-yüklem) ve yüklemin genellikle sonda olduğunu fark eder.
- Karışık verilen kelimelerden anlamlı ve kurallı cümleler kurar.
- Cümlede anlam bütünlüğünü bozan ögeleri belirler ve düzeltir.
Görevler
- Günlük ısınma: zikzak tarama (satırda 4 durak)
- Cümle kurma
- Cümle cümle okuma
- Kum saati
- Aktarım: metin okuma + anlama soruları
Sınıf içi etkinlikler
- Kelime kartlarını karıştırıp gruplara dağıtın; en çok anlamlı cümle kuran grup kazansın. Aynı kelimelerle farklı anlamlar oluşturulup oluşturulamayacağını tartışın.
- Devrik cümlelerin şiirde ve günlük konuşmadaki kullanımına örnekler verin.
Ev çalışması
Okuduğun kitaptan 5 cümle seç, kelimelerini karıştırarak bir aile üyene ver ve cümleyi yeniden kurmasını iste.
14. hafta
21-25 Aralık
Hedef: 180 k/dk
Bağlamdan anlam kurma
Anlama ve strateji
Öğrenme çıktıları
- Bilmediği bir kelimenin anlamını cümle ve metin bağlamından tahmin eder.
- Cümlede anlam bütünlüğünü sağlayacak uygun kelimeyi seçer.
- Aynı kelimenin farklı bağlamlarda farklı anlamlar kazandığını fark eder.
Görevler
- Günlük ısınma: göz takibi
- Boşluk doldurma
- Metin okuma ve anlama soruları
- Görme alanı
Sınıf içi etkinlikler
- Tahtaya uydurma bir kelime içeren cümleler yazın ("Soğuk havada kalın bir ... giydi."); öğrenciler anlamı bağlamdan bulsun.
- Çok anlamlı kelimelerle (yüz, çıkmak, tutmak) farklı cümleler kurdurun.
Ev çalışması
Bu hafta okuduğun metinlerde anlamını bilmediğin kelimeleri önce bağlamdan tahmin et, sonra sözlükten kontrol et. Kaç tahminin doğru çıktı?
15. hafta
28 Aralık - 1 Ocak
Hedef: 180 k/dk
Ara ölçüm ve tekrar Ölçme ve değerlendirme
Akıcılık ve hız · Anlama ve strateji · Görsel algı
Öğrenme çıktıları
- Okuma hızı ve anlama düzeyindeki gelişimi başlangıç ölçümüyle karşılaştırır.
- Güçlü ve geliştirmesi gereken yönlerini belirler.
- Sonuçlara göre dönemin kalanı için yeni hedefler koyar.
Görevler
- Isınma: göz takibi
- Okuma hızı ve anlama ölçümü
- Görsel algı ölçümü: Schulte 5x5
- Görme alanı ölçümü
Sınıf içi etkinlikler
- Sınıf panelinden ölçüm sonuçlarını inceleyin; gelişimi durağan olan öğrencilerle bire bir görüşme yapın.
- Öğrencilerden gelişimlerini tek cümleyle yazmalarını ve bir sonraki ölçüm için hedef belirlemelerini isteyin.
Ev çalışması
Gelişim raporunu ailenle incele. Bir sonraki ölçüme kadar ulaşmak istediğin hedefi yaz.
5. Ünite: Ritim ve akıcılık
16. hafta
4-8 Ocak
Hedef: 180 k/dk
Ritimle okuma: balon okuma
Akıcılık ve hız
Öğrenme çıktıları
- Metronom kavramını ve okumadaki işlevini açıklar.
- Metronom ritmine uyarak kelime kelime düzenli okur.
- Kelimeler arası hızlı ve düzenli göz geçişi yapar.
Görevler
- Balon okuma (tek kelime)
- Göz ısınması
- Büyüyen şekiller
- Aktarım: metin okuma + anlama soruları
Sınıf içi etkinlikler
- Sınıfta bir metronom uygulamasıyla tüm öğrencilerin aynı tempoda koro hâlinde kelime kelime okumasını sağlayın.
- Tempoyu yavaş yavaş artırarak öğrencilerin ritmi nerede kaybettiğini gözlemleyin.
Ev çalışması
Metronomlu okumayı her gün 5 dakika tekrarla. Rahat takip edebildiğin tempoyu not et.
17. hafta
11-15 Ocak
Hedef: 190 k/dk
İki kelimelik gruplar: yıldız okuma
Akıcılık ve hız · Görsel algı
Öğrenme çıktıları
- Kelimeleri tek tek değil, ikili gruplar hâlinde okur.
- Metronom ritmiyle gruplar arasında akıcı geçiş yapar.
- Grup okumanın hıza ve anlamaya katkısını değerlendirir.
Görevler
- Günlük ısınma: göz takibi
- Yıldız okuma (iki kelime)
- Görme alanı
- İkili kelime grupları
- Aktarım: metin okuma + anlama soruları
Sınıf içi etkinlikler
- Metni ikili gruplara bölünmüş hâlde yazın ve sınıfça ritimle okuyun.
- Öğrencilere bir metni kendilerinin ikili anlam gruplarına ayırmasını (eğik çizgiyle) yaptırın.
Ev çalışması
Okuduğun kitaptan bir paragrafı kurşun kalemle ikili gruplara ayır ve ritimle oku.
18. hafta
18-22 Ocak
Hedef: 190 k/dk
Geri dönmeden okuma
Akıcılık ve hız · Anlama ve strateji
Öğrenme çıktıları
- Okuma sırasında gereksiz geri dönüşleri fark eder ve azaltır.
- Cümle içi kelimeleri karışık verilen bir metni tek seferde okuyup anlamlandırır.
- Geri dönüş yapmanın ve yapmamanın okumaya ve anlamaya etkisini değerlendirir.
Görevler
- Günlük ısınma: 13 nokta sıçraması
- Karışık metin okuma
- Kelime akışı
- Kum saati
- Aktarım: metin okuma + anlama soruları
Sınıf içi etkinlikler
- Öğrencilerin bir kısmına karışık metni, bir kısmına düzgün metni verin; anlama sorularındaki sonuçları karşılaştırıp tartışın.
- Sesli okumada öğrencilerden geri dönmek istedikleri yerde parmak kaldırmalarını isteyin; geri dönüşlerin çoğunun gereksiz olduğunu gösterin.
Ev çalışması
Okurken bir kartla okuduğun satırın üst kısmını kapat. Böylece geri dönemezsin; bu şekilde 2 sayfa oku.
19. hafta
8-12 Şubat
Hedef: 190 k/dk
Birinci dönem değerlendirmesi Ölçme ve değerlendirme
Akıcılık ve hız · Anlama ve strateji · Görsel algı
Öğrenme çıktıları
- Birinci dönemdeki okuma hızı, anlama ve görsel algı gelişimini değerlendirir.
- Dönem boyunca öğrendiği stratejilerden hangilerini kullandığını fark eder.
- İkinci dönem için ölçülebilir hedefler belirler.
Görevler
- Isınma: göz takibi
- Okuma hızı ve anlama ölçümü
- Görsel algı ölçümü: Schulte 5x5
- Görme alanı ölçümü
Sınıf içi etkinlikler
- Dönem karnelerini öğretmen görüşünüzle tamamlayın; her öğrenci için bir güçlü yön ve bir gelişim alanı yazın.
- Veli bilgilendirmesinde karneleri paylaşın; tatil için günlük 15 dakikalık okuma planı önerin.
Ev çalışması
Karneni ailenle incele. Yarıyıl tatili için her gün okuyacağın bir kitap listesi hazırla.
6. Ünite: Metni kavramak
20. hafta
15-19 Şubat
Hedef: 190 k/dk
Metin türlerini tanımak
Anlama ve strateji
Öğrenme çıktıları
- Öyküleyici (hikâye, masal, fabl) ve bilgilendirici (ansiklopedi, haber, ders kitabı) metinleri ayırt eder.
- Metin türüne uygun okuma stratejisi seçer.
- Metnin yapısını (olay örgüsü ya da başlık-alt başlık düzeni) belirler.
Görevler
- Günlük ısınma: göz takibi
- Bilgilendirici metin okuma
- Maskeli okuma
- Schulte tablosu 5x5
- Aktarım: paragraf denemesi (6 soru)
Sınıf içi etkinlikler
- Farklı türde metin örneklerini (masal, haber, tarif, ansiklopedi maddesi) gruplara dağıtıp türlerine göre sınıflandırın.
- Aynı konuyu (ör. arılar) hem hikâye hem bilgi metni olarak yazdırın.
Ev çalışması
Evdeki kitap ve dergilerden 3 öyküleyici, 3 bilgilendirici metin bul ve listesini yap.
21. hafta
22-26 Şubat
Hedef: 200 k/dk
Ana fikir ve yardımcı fikirler
Anlama ve strateji
Öğrenme çıktıları
- Metnin konusu ile ana fikri arasındaki farkı açıklar.
- Paragrafın ana fikrini ve onu destekleyen yardımcı fikirleri belirler.
- Ana fikri kendi cümleleriyle ifade eder.
Görevler
- Günlük ısınma: 13 nokta sıçraması
- Metin okuma ve ana fikir soruları
- Anahtar kelimelerle ana fikir
- Ana düşünce soruları
- Büyüyen şekiller
Sınıf içi etkinlikler
- Bir paragrafın cümlelerini kartlara yazın; öğrenciler ana fikir cümlesini ve yardımcı cümleleri ayırsın.
- Aynı konuda farklı ana fikirler taşıyan iki kısa metin okutun ve karşılaştırın.
Ev çalışması
Okuduğun her bölümün sonunda ana fikri tek cümleyle defterine yaz.
22. hafta
1-5 Mart
Hedef: 200 k/dk
Anahtar kelimeler ve ipuçlarından anlam
Anlama ve strateji · Dikkat ve odak
Öğrenme çıktıları
- Metindeki anahtar kelimeleri belirler.
- Eksik ya da kısmi bilgiden yola çıkarak anlamı tamamlar.
- Anahtar kelimelerden hareketle metnin konusunu ve ana fikrini bulur.
Görevler
- Günlük ısınma: zikzak tarama (satırda 3 durak)
- Maskeli okuma
- Anahtar kelime avı
- Tek mi çift mi?
- Aktarım: metin okuma + anlama soruları
- Aktarım: paragraf soruları (6 soru)
Sınıf içi etkinlikler
- Bir paragraftan yalnızca anahtar kelimeleri tahtaya yazın; öğrenciler bu kelimelerden paragrafı yeniden kursun, sonra asıl metinle karşılaştırın.
- Gazete haberlerinin yalnızca başlık ve ilk cümlesinden olayın ne olduğunu tahmin ettirin.
Ev çalışması
Okuduğun bir sayfadaki en önemli 10 kelimeyi seç. Sadece bu kelimelere bakarak sayfayı ailene anlat.
23. hafta
8-12 Mart
Hedef: 200 k/dk
Çıkarım yapma: satır aralarını okumak
Anlama ve strateji
Öğrenme çıktıları
- Metinde açıkça söylenmeyen ama ipuçlarından anlaşılan bilgileri çıkarır.
- Neden-sonuç, amaç-sonuç ve koşul ilişkilerini belirler.
- Yaptığı çıkarımı metinden bir kanıtla destekler.
Görevler
- Günlük ısınma: göz takibi
- Metin okuma ve çıkarım soruları
- Maskeli okuma
- Çıkarım soruları
- Kum saati
Sınıf içi etkinlikler
- Kısa durum cümleleri okuyun; öğrenciler "Burada ne olmuş olabilir?" sorusunu yanıtlayıp kanıtını göstersin.
- Bir sınav sorusundaki çeldiricileri birlikte inceleyin: Hangi seçenek metinde yok ama doğru gibi görünüyor?
Ev çalışması
Bir hikâye oku ve metinde açıkça yazmayan ama çıkarabildiğin 3 bilgiyi, kanıtı olan cümleyle birlikte yaz.
7. Ünite: Hız ve esneklik
24. hafta
15-19 Mart
Hedef: 200 k/dk
Üç kelimelik gruplar ve sütun okuma
Akıcılık ve hız · Görsel algı
Öğrenme çıktıları
- Üç kelimelik grupları bütün hâlinde algılar.
- Sütunlara ayrılmış metinde gruplu metronom okuması yapar.
- Süre baskısı olmadan okuduğu metinden sonra soruları doğru cevaplar.
Görevler
- Günlük ısınma: 13 nokta sıçraması
- Boşluk okuma (üç kelime, sütun)
- Schulte 5x5
- Grup okumayla metin
- Aktarım: paragraf denemesi (6 soru)
Sınıf içi etkinlikler
- Gazete sütunlarından örnekler getirip dar sütunlarda gözün nasıl hareket ettiğini tartışın.
- Sütun okumadan sonra öğrencilerin kendi okuma hızlarını ölçüp önceki haftayla karşılaştırmasını sağlayın.
Ev çalışması
Bir gazete ya da dergi sütununu gözünü sadece aşağı doğru hareket ettirerek oku.
25. hafta
22-26 Mart
Hedef: 200 k/dk
Esnek okuma: amaca göre hız
Akıcılık ve hız · Anlama ve strateji
Öğrenme çıktıları
- Okuma amacına ve metnin türüne göre uygun hızı seçer.
- Göz gezdirme, normal okuma ve dikkatli (çalışma) okuması arasındaki farkları açıklar.
- Zorlayıcı bir hızda okuduktan sonra normal hızına dönerek akıcılık farkını gözlemler.
Görevler
- Günlük ısınma: zikzak tarama (satırda 3 durak)
- Isınma: zorlayıcı hız
- Normal hıza dönüş
- Grup okuma
- Schulte tablosu 5x5
- Aktarım: paragraf soruları (6 soru)
Sınıf içi etkinlikler
- Aynı süre içinde bir öykü ve bir fen metni okutun; hangisinin daha yavaş okunduğunu ve nedenini tartışın.
- Öğrencilerle "Hangi metni nasıl okurum?" tablosu hazırlayın (roman, haber, ders kitabı, talimat, sınav sorusu).
Ev çalışması
Bu hafta okuduğun her metnin yanına amacını (eğlence, bilgi, sınav) ve kullandığın hızı (hızlı, normal, dikkatli) yaz.
26. hafta
29 Mart - 2 Nisan
Hedef: 210 k/dk
Grafik, tablo ve görsel okuma
Anlama ve strateji · Dikkat ve odak
Öğrenme çıktıları
- Tablo, grafik ve şemalardaki bilgileri doğru okur ve yorumlar.
- Görsel ile metin arasındaki ilişkiyi kurar.
- Grafikten çıkarılabilecek ve çıkarılamayacak yargıları ayırt eder.
Görevler
- Günlük ısınma: göz takibi
- Sayıları hızla ayırt etme
- Tablo ve grafik soruları
- Metin okuma ve yorum
- Büyüyen şekiller
Sınıf içi etkinlikler
- Gazetelerden ve ders kitaplarından grafik örnekleri getirip sınıfça yorumlayın.
- Sınıfın okuma hızı ortalamalarını (isimsiz) bir sütun grafiğe dönüştürüp birlikte okuyun.
Ev çalışması
Bir gazete ya da haber sitesinden bir grafik bul ve ondan çıkarabildiğin 3 bilgiyi yaz.
27. hafta
5-9 Nisan
Hedef: 210 k/dk
İkinci ara ölçüm Ölçme ve değerlendirme
Akıcılık ve hız · Anlama ve strateji · Görsel algı
Öğrenme çıktıları
- Yıl başından bu yana okuma hızı ve anlama gelişimini değerlendirir.
- Yıl sonu hedefine ne kadar yaklaştığını hesaplar.
- Son dönem için çalışma planını günceller.
Görevler
- Isınma: göz takibi
- Okuma hızı ve anlama ölçümü
- Görsel algı ölçümü: Schulte 5x5
- Görme alanı ölçümü
Sınıf içi etkinlikler
- Öğrencilerle bire bir hedef görüşmesi yapın; zayıf beceri alanı için ek egzersiz ödevi verin.
- Sınıfın beceri alanı ortalamalarını inceleyerek kalan haftalarda ağırlık vereceğiniz konuları belirleyin.
Ev çalışması
Karnendeki en zayıf beceri alanın için bu hafta her gün 5 dakikalık ek egzersiz yap.
8. Ünite: Hafıza ve öğrenme
28. hafta
12-16 Nisan
Hedef: 210 k/dk
Hafıza nasıl çalışır?
Hafıza ve öğrenme
Öğrenme çıktıları
- Kısa süreli ve uzun süreli bellek arasındaki farkı açıklar.
- Bilginin kalıcı hâle gelmesinde dikkat, tekrar ve anlamlandırmanın rolünü fark eder.
- Unutma eğrisini ve tekrarın önemini yorumlar.
Görevler
- Günlük ısınma: zikzak tarama (satırda 3 durak)
- Kelime hafızası
- Dikkat ısınması
- Akıcılık: sütun okuma
- Aktarım: metin okuma + anlama soruları
- Aktarım: paragraf denemesi (6 soru)
Sınıf içi etkinlikler
- Tahtaya 15 kelime yazıp 30 saniye gösterin, sonra kaç tanesinin hatırlandığını sayın. Aynı çalışmayı kelimeleri gruplandırarak tekrarlayın ve farkı tartışın.
- Unutma eğrisini basit bir grafikle çizip tekrar zamanlarını işaretleyin (1 gün, 3 gün, 1 hafta).
Ev çalışması
Bugün öğrendiğin bir bilgiyi yarın, 3 gün sonra ve 1 hafta sonra kendi kendine hatırlamaya çalış. Takvimine işaret koy.
29. hafta
19-23 Nisan
Hedef: 210 k/dk
İlişkilendirme ve isim hafızası
Hafıza ve öğrenme
Öğrenme çıktıları
- Yeni bilgiyi bildiği bir şeyle ilişkilendirerek öğrenir.
- İsim, yüz ve özellikleri çağrışım yoluyla eşleştirir.
- Canlı, abartılı ve hareketli zihinsel imgelerin hatırlamayı kolaylaştırdığını fark eder.
Görevler
- Günlük ısınma: göz takibi
- İsim hafızası
- Kelime hafızası
- Görme alanı
- Akıcılık: hedef hızda okuma + anlama soruları
- Aktarım: paragraf soruları (6 soru)
Sınıf içi etkinlikler
- "Tanışma zinciri" oyunu: Her öğrenci adını bir sıfatla birlikte söylesin ("Meraklı Mert"), bir sonraki önceki tüm isimleri tekrar etsin.
- Tarih ya da fen dersinden bir kavram listesini birlikte çağrışım hikâyelerine dönüştürün.
Ev çalışması
Yeni öğrendiğin 5 kavram ya da isim için birer komik çağrışım cümlesi yaz ve ertesi gün hatırlayıp hatırlamadığını kontrol et.
30. hafta
26-30 Nisan
Hedef: 220 k/dk
Kodlama: kısaltma, akrostiş ve ritim
Hafıza ve öğrenme
Öğrenme çıktıları
- Bilgileri kısaltmalar, akrostişler ve kafiyeli ifadelerle kodlar.
- Bir konuya uygun kendi kod listesini hazırlar.
- Kodlama yoluyla bilgileri doğru sırayla hatırlar.
Görevler
- Günlük ısınma: 13 nokta sıçraması
- Hikâye zinciriyle kodlama
- Hızlı tanıma
- Akıcılık: sütun okuma
- Aktarım: metin okuma + anlama soruları
- Aktarım: paragraf soruları (6 soru)
Sınıf içi etkinlikler
- Sınıfça bir ünitedeki önemli kavramlar için akrostiş ve kafiyeli cümleler üretin; en yaratıcı olanları panoya asın.
- Öğrencilerin kendi kod listelerini birbirlerine öğretmesini sağlayın: öğretmek, öğrenmenin en güçlü yoludur.
Ev çalışması
Bir dersinden sıralı bir liste seç (ör. padişahlar, besin grupları) ve onu hatırlatacak bir akrostiş ya da kafiyeli cümle yaz.
31. hafta
3-7 Mayıs
Hedef: 220 k/dk
Zihin haritası
Hafıza ve öğrenme · Anlama ve strateji
Öğrenme çıktıları
- Zihin haritasının temel unsurlarını (merkez konu, ana dallar, alt dallar, anahtar kelime, görsel) açıklar.
- Okuduğu bir metnin ya da bir ünitenin zihin haritasını oluşturur.
- Zihin haritasını kullanarak bilgileri düzenler, hatırlar ve sunar.
Görevler
- Günlük ısınma: zikzak tarama (satırda 2 durak)
- Metni oku, zihin haritasını çiz
- Kelime hafızası
- Büyüyen şekiller
- Akıcılık: hedef hızda okuma + anlama soruları
- Aktarım: paragraf soruları (6 soru)
Sınıf içi etkinlikler
- Tahtada sınıfça bir metnin zihin haritasını oluşturun; ana dalları öğrencilerin önerileriyle belirleyin.
- Gruplara farklı üniteler verip zihin haritası posterleri hazırlatın ve birbirlerine sunmalarını sağlayın.
Ev çalışması
Bu hafta işlediğin bir dersin konusunu renkli kalemlerle bir zihin haritasına dönüştür.
9. Ünite: Öğrenmeyi yönetmek
32. hafta
10-14 Mayıs
Hedef: 220 k/dk
Özetleme
Anlama ve strateji · Hafıza ve öğrenme
Öğrenme çıktıları
- Metindeki temel bilgileri ayrıntılardan ayırır.
- Metni kendi cümleleriyle, özgün metnin üçte biri kadar bir uzunlukta özetler.
- Özetleme yoluyla okuduklarını daha kalıcı öğrenir.
Görevler
- Günlük ısınma: göz takibi
- Bölüm bölüm oku, özü yakala
- Metin okuma ve anlama
- Tek mi çift mi?
- Aktarım: paragraf denemesi (6 soru)
Sınıf içi etkinlikler
- Öğrencilere bir haber metni verip önce 50, sonra 20 kelimelik özet yazdırın; hangi bilgilerin atıldığını tartışın.
- "Tweet özeti" çalışması: Okunan bir bölümü tek cümleyle özetleyip panoya asın.
Ev çalışması
Bu hafta okuduğun kitabın bir bölümünü, metne bakmadan 5 cümleyle özetle ve ailene oku.
33. hafta
17-21 Mayıs
Hedef: 220 k/dk
Tarama ve göz gezdirme
Dikkat ve odak · Akıcılık ve hız
Öğrenme çıktıları
- Belirli bir bilgiyi bulmak için metni tarar (scanning).
- Metnin genel fikrini almak için göz gezdirir (skimming).
- Tarama ve göz gezdirmeyi sınav, araştırma ve günlük hayatta uygun durumlarda kullanır.
Görevler
- Kelime avı
- Numara yakalama
- Dikey tarama
- Kum saati
- Akıcılık: hedef hızda okuma + anlama soruları
- Aktarım: paragraf soruları (6 soru)
Sınıf içi etkinlikler
- Bir ders kitabı sayfasında "30 saniyede bul" yarışması yapın: tarih, isim, tanım gibi bilgiler sorun.
- Bir haber metnine 1 dakika göz gezdirtip genel fikri söyletin, sonra ayrıntılı okumayla karşılaştırın.
Ev çalışması
Ailenden biri gazeteden ya da bir kitaptan bir kelime seçsin; o kelimeyi sayfada ne kadar sürede bulduğunu ölç.
34. hafta
24-28 Mayıs
Hedef: 230 k/dk
Aralıklı tekrar ve kendini sınama
Hafıza ve öğrenme
Öğrenme çıktıları
- Aralıklı tekrarın unutmayı nasıl azalttığını açıklar.
- Kendi tekrar takvimini oluşturur.
- Yeniden okumak yerine kendini sınayarak (hatırlama pratiği) öğrenir.
Görevler
- Günlük ısınma: zikzak tarama (satırda 2 durak)
- Kelime hafızası
- Hatırlama: boşluk doldurma
- Görme alanı
- Akıcılık: sütun okuma
- Aktarım: paragraf soruları (6 soru)
Sınıf içi etkinlikler
- Öğrencilerle birlikte bir haftalık tekrar takvimi hazırlayın.
- Derse 5 dakikalık "Geçen hafta ne öğrendik?" kâğıt kalemsiz hatırlama oyunuyla başlayın.
Ev çalışması
Bu haftaki derslerin için 1-3-7 gün tekrar takvimi oluştur ve uygula.
35. hafta
31 Mayıs - 4 Haziran
Hedef: 230 k/dk
Yıl sonu ölçümü Ölçme ve değerlendirme
Akıcılık ve hız · Anlama ve strateji · Görsel algı
Öğrenme çıktıları
- Yıl boyunca okuma hızı, anlama ve görsel algıdaki gelişimini ölçer.
- Başlangıç ölçümüyle karşılaştırarak gelişimini yorumlar.
- Yıl başında belirlediği hedeflere ulaşıp ulaşmadığını değerlendirir.
Görevler
- Isınma: göz takibi
- Okuma hızı ve anlama ölçümü
- Görsel algı ölçümü: Schulte 5x5
- Görme alanı ölçümü
Sınıf içi etkinlikler
- Yıl sonu karnelerini öğretmen görüşünüzle tamamlayın.
- Öğrencilerin yıl başında yazdıkları hedef kartlarını dağıtıp kendi gelişimlerini değerlendirmelerini isteyin.
Ev çalışması
Yıl sonu karneni ailenle incele. Yıl başındaki hedef kartınla karşılaştır.
36. hafta
7-11 Haziran
Hedef: 230 k/dk
Okuma hayatım: yaz planı Proje / uygulama
Anlama ve strateji · Hafıza ve öğrenme
Öğrenme çıktıları
- Yıl boyunca öğrendiği stratejileri özetler ve en işine yarayanları belirler.
- Yaz tatili için gerçekçi bir okuma planı ve kitap listesi hazırlar.
- Okumayı kalıcı bir alışkanlık hâline getirmek için kişisel sözleşme yazar.
Görevler
- Günlük ısınma: 13 nokta sıçraması
- Serbest kelime akışı
- Yıl sonu Schulte rekoru
- Serbest okuma
- Aktarım: paragraf denemesi (6 soru)
Sınıf içi etkinlikler
- Sınıfça bir "yaz okuma listesi" hazırlayın; öğrenciler birbirlerine kitap önerisi yapsın.
- Yıl boyunca en çok gelişim gösteren öğrencileri ve en düzenli çalışanları küçük bir törenle kutlayın.
Ev çalışması
Yaz okuma planını ailenle birlikte hazırla ve buzdolabına as.
Bu programı sınıfınıza atayın
Haftalık dersler, görevler, ölçüm haftaları ve gelişim karnesi öğretmen panelinde hazır.